وبلاگ-ساعت فلش

     شخصیت تیپ A و شخصیت تیپ B

شخصیت تیپ A پرانرژی، پرخاشگري، تهاجم، جاه طلبي، سخت کوشي، فعاليت زياد، کم حوصلگي، تمايل به شرکت در فعاليت هاي رقابـت آميـز، عهده دار بـودن مشاغلي که فشـار زيـاد بـه آنان مي آورد تـا بيـشتـر تـوليـد کننـد و مسئوليت هاي فراوانتري را متحمل شوند، سخن های پرجوش و پرحرارت، بي قراري، حرکات ناگهاني دست با مشت هاي گره شده، حرکات صورت با پوست کشيده . بـرخي از عوامل رفتـار (A) ممکن است در ابتلا به بيماريهاي شريان اکليلي (کرونر) قلب اهميت بيشتـري داشته باشند . بـراي نمونـه خشم و رنجش ابـراز نشده، از متغيـرهاي عمده در ترکيـب عواملي هستنـد که استعداد بيماري شريان اکليلي را ايجاد مي کند . در مورد کارمندان دفتري، نداشتن فعاليت جسمي و نپرداختن به ورزش، بيش از فشار کاري در ابتلاي آنان به بيماري شرياني قلبي اهميت دارد .

شخصیت تیپ B آرام، صبـور، ملايـم، با اخلاق متعادل، همـه وقـت خـود را صرف کسب موفـقيـت هاي حرفـه اي يا رقابـت هاي اجتماعي نمي کنـنـد، کار يکنواخت و پايـدار دارند، دچار کمبـود وقـت و فرصت نيستند، وقت مناسبي را هم براي فعاليت هاي مورد علاقه خويش در بيرون از محيط کار اختصاص مي دهند، آرام و شمرده صحبت مي کنند .

هر کدام از تیپ های شخصیتی A و یا B دارای خصوصیات خاصی هستند که می توان افراد را با آن شناخت و با شناخت بهتر از افراد، می توان رفتار مناسب با دیگران داشت. همچنین آگاهی از نوع تیپ شخصیتی فرد، می تواند به ایفای نقش بهتر فرد در سازمان کمک نماید و سازمان را به اهداف سازمانی برساند، چرا که با آگاهی از نوع تیپ شخصیتی فرد، خواهیم توانست افراد مناسب را برای مشاغل مورد نظر انتخاب کنیم. روانشناسان شخصیت تیپ A را به عنوان افراد پیچیده احساساتی تعریف می کنند که در کسانی می توان مشاهده نمود که همواره در یک حالت تهاجمی در کشمکش هستند و برای رسیدن به هدف با افراد و عوامل دیگر مقابله می کنند. و در مقابل شخصیت هایی که آرام ، صبور و میانه رو هستند، به عنوان تیپ B مطرح می شوند (مرتضی ترخان، 1345).

نتایج تحقیقاتی که برای روی انواع شخصیت ها صورت گرفته است، نشان می دهد که تیپ A همبستگی بالایی با فشار عصبی و خطرات جسمی ناشی از آن دارد. کارکنان تیپ A فشار شغلی قابل ملاحظه ای را تحمل می کنند، این افراد کسانی هستند که :

·         ساعتهای طولانی تحت فشار عصبی وقت و حجم زیاد کار فعالیت می کنند.

·          معمولاً کار را شبها و در اوقات تعطیل به خانه می آورند و قادر به استراحت نیستند.

·          مرتباً خود را مقایسه می کنند و استانداردهای بالای بهره وری را برای خود منظور می دارند.

·          آنها بیشتر به وسیله شرایط کار سرخورده می شوند، از کارهای دیگران خشمگین می گردند و مورد سوء تفاهم روسای خود قرار می گیرند.

تفکر عموم بر این است که افراد تیپ A آمادگی بیشتری نسبت به بدترین نتایج فشار عصبی یعنی حمله های قلبی دارند. یک پزشک محقق اخیراً اشاره کرده که افراد تیپ A احتمالاً عمر مفیدشان طولانی تر است. او اظهار داشته که : کار آلوده بودن، همیشه عجله داشتن، متعرض بودن به دیگران، لزوماً چیز بدی برای قلب نیست. آنچه برای قلب مضر است این است که میزان بالایی خصومت و عصبانیت داشته باشید و هنگامی که با افراد روبه رو می شوید زحمت پنهان کردن آن را به خود ندهید.

يکي از پژوهشگران رفـتـار ، شخصيت نوع A را اين گونـه تعريـف مي کند . مجموعه اي ويژه از تحرک و هيجان که بـه وسيله افـرادي اعمال مي شود که درگيـر تلاشي هميشگي براي رسيدن به موفقيت هاي نامحدود در کوتاه ترين زمان ممکن هستند .

ويژگي هاي شخصيت A را شايد بتوانيم تا حدودي در اين فهرست ملاحظه کنيم . پرخاشگري ، تهاجم ، جاه طلبي، سخت کوشي، فعاليت زياد، کم حوصلگي ، تمايل به شرکت در فعاليت هاي رقابـت آميـز ، عهده دار بـودن مشاغلي که فشـار زيـاد بـه آنان مي آورد تـا بيـشتـر تـوليـد کننـد و مسئوليت هاي فراوانتري را متحمل شوند، صحبت پرجوش و پرحرارت، بي قراري، حرکات ناگهاني دست با مشت هاي گره شده ، حرکات صورت با پوست کشيده .

اما کساني هستـنـد که تحت عنـوان شخصيـت تيـپ B تـعـريـف مي شونـد که روي ديگـر سکه هستند : آرام ، صبـور ، ملايـم ، با اخلاق متعادل ، همـه وقـت خـود را صرف کسب موفـقيـت هاي حرفـه اي يا رقابـت هاي اجتماعي نمي کنـنـد ، کار يکنواخت و پايـدار دارند ، دچار کمبـود وقـت و فرصت نيستند ، وقت مناسبي را هم براي فعاليت هاي مورد علاقه خويش در بيرون از محيط کار اختصاص مي دهند ، آرام و شمرده صحبت مي کنند .

شايـد بينديشيـم که افـراد شخصيـت تـيـپ A موفـق تـرنـد ، اما چنيـن نيست . در واقـع بـرخي اطلاعات حاکي است که افـراد تيـپ B نسبت به A موفق تر هستند و اين علي رغم اشتياق شديد افراد نوع A براي دستاوردهاست .
بـرخي از عوامل رفتـار A ممکن است در ابتلا به بيماريهاي شريان اکليلي قلب اهميت بيشتـري داشته باشند . بـراي نمونـه خشم و رنجش ابـراز نشده ، از متغيـرهاي عمده در ترکيـب عواملي هستنـد که استعداد بيماري شريان اکليلي را ايجاد مي کند . در مورد کارمندان دفتري ، نداشتن فعاليت جسمي و نپرداختن به ورزش، بيش از فشار کاري در ابتلاي آنان به بيماري شرياني قلبي اهميت دارد (محسن حسن زاده،1384). 


پرسشنامه زیر را ، با علامت زدن پاسخی که با ویژگیهای شخصیت شما منطبق است، پر کنید. تا می توانید سریع پاسخ دهید و هیچ سوالی را بدون پاسخ نگذارید. اگر به طور مطلق نمی توانید ، پاسخ بلی یا خیر بدهید ، در آن صورت علامت ؟  را انتخاب کنید .

1-    آیا در مکالمات روزمره خود روی برخی کلمات تایید میکنید؟ ..........................................................................   بلی    خیر     ؟

2-    آیا به طور سریع غذا می خورید و بطور سریع حرف میزنید؟.................................................................................  بلی    خیر     ؟

3-    به نظر شما باید به کودکان یاد داد تا بهتر باشند؟.................................................................................................... بلی    خیر     ؟

4-    آیا وقتی کسی کند کار می کند بی حوصلگی نشان می دهید؟.............................................................................  بلی    خیر     ؟

5-    آیا وقتی دیگران حرف می زنند آنها را وادار می کنید که زود باشند؟....................................................................بلی    خیر     ؟

6-  آیاوقتی احساس میکنید محدودشده ایدیا بایددررستوران  منتظر خالی شدن میز باشیدخیلی عصبانی میشوید؟........... بلی    خیر     ؟

7-    آیا وقتی کسی برای شما حرف می زند، همچنان ادامه افکار شخصی خود را دنبال می کنید؟................................  بلی    خیر     ؟

8-    آیا سعی می کنید در حال اصلاح کردن یا آرایش کردن، صبحانه نیز بخورید؟...................................................... بلی    خیر     ؟

9-  آیا اتفاق می افتد که در تعطیلات تابستان کار کنید؟............................................................................................... بلی    خیر     ؟

10-آیا بحث های مربوط به موضوعهای مورد علاقه خود را هدایت می کنید؟.......................................................... بلی    خیر     ؟

11-آیا،  اگروقت گذرانی کنید خود را گناه کار می دانید؟...................................................................................... بلی    خیر     ؟

12-آیا آنقدر مشغول کار هستید که متوجه اطراف یا تغییر دکوراسیون خاه نمی شوید؟............................................ بلی    خیر     ؟

13-آیا با مادیات بیشتراز  مسائل اجتماعی درگیر هستید؟.......................................................................................... بلی    خیر     ؟

14-آیا سعی میکنید فعالیت های خود را در کمترین زمان برنامه ریزی کنید؟ ............................................................بلی    خیر     ؟

15-آیا همیشه به موقع سر قرار حاظر می شوید؟....................................................................................................... بلی    خیر     ؟

16-آیا اتفاق افتاده است که برای بیان نظر خود مشت گره کنید یا مشت بزنید؟......................................................... بلی    خیر     ؟

17-آیا موفقیت های خود را به توانایی سریع کار کردن خود نسبت می دهید؟ ......................................................... بلی    خیر     ؟

18-آیا احساس می کنید کارها باید همین حالا و سریع انجام گیرد؟.......................................................................... بلی    خیر     ؟

19-آیا  برای انجام دادن کارهای خود همیشه سعی می کنید ابزارهایی بکار ببرید که بیشترین بازده را دارند؟............ بلی    خیر     ؟

20-آیا به هنگام بازی بیشتر سعی می کنید ببرید نه  اینکه سرگرم شوید؟ ...................................................................بلی    خیر     ؟

21-آیا اغلب حرف دیگران را قطع می کنید؟.......................................................................................................... بلی    خیر     ؟

22-آیا وقتی دیگران تاخیر می کنند عصبانی می شوید؟ ...........................................................................................بلی    خیر     ؟

23-آیا پس از غذا خوردن بلا فاصله از سر میز یا سفره بلند می شوید؟...................................................................... بلی    خیر     ؟

24-آیا احساس می کنید که عجله دارید؟................................................................................................................ بلی    خیر     ؟

25-آیا از عمل کرد فعلی خود ناراضی هستید؟........................................................................................................ بلی    خیر     ؟

 برای نمره گذاری این  پرسشنامه پاسخ های "بله" شمارش می شوند. اگر تعداد بله ها 14 يا بيشتر باشند، فرد در سبک زندگي پر خطر قرار دارد. به عبارتی همان  تيپ شخصيتي A.

-     اگر تعداد بله هاي  بين 21 تا 25 بود، فرد داراي شخصيت تيپ Aشديد بوده و بسيار در معرض خطر بيماريهاي روان تني (بيماري قلبي، آسم ، ميگرن، ديابت ، زخم معده ، بيماري هاي پوستي و ...) مي باشد.

-         اگر تعداد بله هاي فرد  بين نمره  14 تا 20  باشد، شخصیت وي ، متمایل به تیپ A مي‌باشد. خصوصيات اين تيپ به شرح زير است:

استرس در زندگی اين نوع تيپ شخصيت در حد قابل ملاحظه ای دیده می‌شود،  اين افراد تند غذا می‌خورند،  عجول، کم صبر و کم تحمل شده اند،  با عجله  و بی‌دقت ماشين مي‌رانند،  اگرکسی کُند کار کند اعصابشان برهم خواهد خورد،  ریزش مو دارند،  طپش قلب، تنگی نفس و کمردرد دارتد،  خود را یکسره با دیگران مقایسه می‌کنند،  کمال‌گرایی افراطی داشته و فکر می کنند که کارها باید سریع، تند و در حد بسیار عالی انجام شود،  اهل ریسک شده‌اند؛ در حالی که اعتماد به نفستان نسبت به گذشته کمتر شده است،  تمرکز در انجام امور در حد ملموسي کم شده است،  خوابشان دچار آشفتگی شده است و صبح ها که از خواب بيدار مي‌شوند، احساس خستگي مي‌کنند،  تائید دیگران برایشان  بسیار مهم شده است،  مستعد بیماری قند (ديابت) هستند، بسیار رفتارهای پرخاشگرانه و یا اضطرابی دارند،  کارها را بسیار با انگیزه شروع کرده و سریعا این انگیزه کم می‌شود، تنوع طلبی آشفته داشته و احتمالا افسرده تر نسبت به گذشته شده اند، از انجام اعمال روزانه لذت نمی‌برند، کیفیت در زندگی اينان بسیار پائین است و در ااعمال روزانه و زندگي، فقط انجام‌ وظیقه مي کنند.

-         اگر تعداد بله هاي  فرد بين نمره  21 تا 25  باشد شخصیت تیپ شديد Aمي باشند. خصوصيات مربوطه به شرح زير مي باشند:

استرس در زندگی ايشان در حد فوق العاده زياد دیده می‌شود، سريع غذا می‌خورند،  عجول هستید، کم‌صبر و کم تحمل شده اند، با عجله و شتاب فوق العاده  رانندگي مي‌کنند،  از آرام کار کردن ديگران عصباني مي‌شوند،  ریزش شديد مو دارند، طپش قلب، تنگی نفس و کمردرد دارند،  یکسره در حال مقايسه خود با ديگران هستند،  کیفیت در زندگی اين گونه افراد بسیار پائین است،  از انجام اعمال روزانه لذت نمی‌برند،  کمال‌گرایی افراطی دارند و فکر می‌کنند که کارها باید سریع، تند و در حد بسیار عالی باشند،  اهل ریسک شده اند؛ در حالی که اعتماد به نفسشان نسبت به گذشته کمتر شده است،  تمرکز خوب و مناسبي ندارند،  خوابشان دچار آشفتگی شده است،  صبح ها که از خواب بيدار مي‌شوند، احساس خستگي مي‌کنند،  تأييد ديگران برای ايشان بسیار مهم شده است،  شديداً مستعد بيماري قند هستند،  بسيار عجول شده ،  رفتارهای پرخاشگرانه و یا اضطرابی دارند،  کارها را با انگیزه بسيار شروع کرده و سریعا این انگیزه کاهش مي‌يابد،  تنوع طلبی بسيار آشفته دارند و نسبت به گذشته  افسرده‌تر شده اند،  عمر کوتاه و بدون کيفيت نتيجه سبک زندگي ايشان  خواهد بود،  بیماری کرونر قلب، آسم، زخم معده، ریزش مو، کمردرد شدید و ... از نتایج این سبک زندگی می‌‌باشند، حوادث جاده ای ناخوشایند نتیجه رانندگی بد ايشان خواهد بود،  خشونت شدید، پرخاشگری آنی، اضطراب دائمی و افسردگی شدید در اين افراد وجود داشته و زندگی را برایشان عاری از کیفیت نموده است.

 

منبع : گنجی ، حمزه . ارزشیابی شخصیت . نشر ساوالان . 1380


 

 

 

+ نوشته شده در سه شنبه سی ام آبان 1391ساعت 21:42 توسط سهیلا آموزگار |

 
وبلاگ-ساعت فلش